Rola elementów intersemiotycznych w tłumaczeniu piosenki – na przykładzie Coin-Operated Boy zespołu The Dresden Dolls

Anna Mach

a.mach2@uw.edu.pl
Uniwersytet Warszawski (Polska)

Abstrakt

Artykuł prezentuje rolę elementów intersemiotycznych w tłumaczeniu piosenki na przykładzie utworu Coin-Operated Boy zespołu The Dresden Dolls w polskim przekładzie autorki. Jego celem jest rekonstrukcja znaczeń w oparciu o pozawerbalne kody semiotyczne: muzykę, wykonanie, warstwę wizualną i kontekst kulturowy. Multimodalne nośniki znaczenia wydają się szczególnie istotne w muzyce alternatywnej. Dotyczy to nurtu punk cabaret posługującego się specyficzną estetyką neowiktoriańską, cyrkową, burleskową i kabaretową, w której poziom wykonawczy jest równie istotny, jak tekst i muzyka. Warstwa tekstowa omawianego utworu znajduje uzupełnienie w muzyce i oficjalnym wideoklipie. W artykule przedstawiono, w jaki sposób te elementy kierują tłumacza w stronę określonych wyborów językowych.


Słowa kluczowe:

tłumaczenie piosenki, intersemiotyczny, punk cabaret, The Dresden Dolls, Amanda Palmer

Bibliografia

Mach, Anna. “Au-tomatyczny pan.” 2022 (unpublished manuscript). Google Scholar

Palmer, Amanda (lyrics, music). “Coin-Operated Boy.” The Dresden Dolls. 8ft. Records, 2003, CD. Google Scholar

Palmer, Amanda (lyrics, music), and Michael Pope (dir.). “Coin-Operated Boy” (performed by The Dresden Dolls; official video). 2004. Accessed March 12, 2024. IMVDb. https://imvdb.com/video/the-dresden-dolls/ Google Scholar

coin-operated-boy. Google Scholar

Apter, Ronnie, and Mark Herman. Translating for Singing: The Theory and Craft of Translating Lyrics. London: Bloomsbury, 2016. Google Scholar

Bakhtin, Mikhail. Rabelais and His World. Translated by Hélène Iswolsky. Bloomington: Indiana University Press, 1984. Google Scholar

Bakhtin, Mikhail. Problems of Dostoevsky’s Poetics. Translated and edited by Caryl Emerson. Minneapolis: University of Minnesota Press, 1999. Google Scholar

Cambridge Dictionary. Accessed March 25, 2024. https://dictionary.cambridge.org/pl/. Google Scholar

Dresden Dolls, The. “Coin-Operated Boy” (live in Sydney 2012). Accessed March 26, 2024. YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=7EYvLNsdChI. Google Scholar

Dresden Dolls, The. “Coin-Operated Boy” (live in Woodstock 2022). Accessed March 26, 2024. YouTube, https://www.youtube.com/watch?v= Google Scholar

h1YRBiqsC4. Google Scholar

Dresden Dolls, The. “Coin-Operated Boy” (live in Berkeley 2024). Accessed March 14, 2024. YouTube, https://www.youtube.com/watch?v= Google Scholar

G7Ovi6Rc-aQ. Google Scholar

Franzon, Johan. “Choices in Song Translation. Singability in Print, Subtitles and Sung Performance.” The Translator, vol. 14 no. 2 (2008): 373–399. https://doi.org/10.1080/13556509.2008.10799263. Google Scholar

Franzon, Johan. “Approximations and appropriations: making space for song translation in translation studies.” In MikaEL. Electronic Journal of the KäTu Symposium on Translation and Interpreting Studies, edited by Ritva Hartama-Heinonen, Laura Ivaska, Marja Kivilehto, and Maarit Koponen, vol. 15 (2022): 25–41. https://www.sktl.fi/liitto/seminaarit/mikael-verkkojulkaisu/vol/mikael-vol15-2022/. Google Scholar

Greenall, Annjo K., Johan Franzon, Sigmund Kvam, and Anastasia Parianou. “Making a case for a descriptive-explanatory approach to song translation research: Concepts, trends and models.” In Song Translation. Lyrics in Contexts, edited by Johan Franzon, Annjo K. Greenall, Sigmund Kvam, and Anastasia Parianou, 13–48. Berlin: Frank & Timme, 2021. Google Scholar

Gliński, Mikołaj. “Pan – Poland Word by Word.” Culture.pl. Last updated March 26, 2024. https://culture.pl/en/article/pan-poland-word-by-word. Google Scholar

Jakobson, Roman. “On Linguistic Aspects of Translation.” In The Translation Studies Reader, edited by Lawrence Venuti, 113–118. London: Routledge, 2000. Google Scholar

Kaindl, Klaus. “The plurisemiotics of pop song translation: words, music, voice and image.” In Song and Significance: Virtues and Vices of Vocal Translation, edited by Dinda L. Gorlée, 235–264. Amsterdam–New York: Rodopi, 2005. https://doi.org/10.1163/9789401201544_009. Google Scholar

Kaźmierczak, Marta. “Przekład meliczny.” In Sensualność w literaturze polskiej. Przedstawienia zmysłów człowieka w języku, piśmiennictwie i sztuce od średniowiecza do współczesności, edited by Włodzimierz Bolecki. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN, 2012/2015. Google Scholar

Kaźmierczak, Marta. “From Intersemiotic Translation to Intersemiotic Aspects of Translation.” Przekładaniec (Special issue 2018): 7–35. https://doi.org/10.4467/16891864ePC.18.009.9831. Google Scholar

Mach, Anna. “What Is Punk Cabaret? An Attempt to Define and Exemplify the Phenomenon.” Zagadnienia rodzajów literackich 4 (2020): 151–166. https://doi.org/10.26485/ZRL/2020/63.4/10. Google Scholar

McKittrick, Ryan. “Ryan McKittrick introduces The Dresden Dolls.” American Repertory Theater ARTicles, vol. 5 i.2bc (December, 2006). https://americanrepertorytheater.org/media/articles-vol-5-i-2bc-living-dolls/. Google Scholar

Młynarski, Wojciech (lyrics), and Roman Orłow (music). “Jesienny pan” (performed by Krystyna Konarska). In Krystyna Konarska. Jesienny Pan. Polskie Nagrania Muza, 1963, single. Google Scholar

Palmer, Amanda. “Coin-Operated Boy” (live in Zurich 2012). Accessed March 26, 2024. YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=6P2nVpIGdDg. Google Scholar

Palmer, Amanda. “The State of All Things: End of Year Edition 2023” [blog entry]. December 31, 2023. Patreon. https://www.patreon.com/posts/ Google Scholar

state-of-all-end-94946056. Google Scholar

Przybora, Jeremi (lyrics), and Jerzy Wasowski (music). “Już kąpiesz się nie dla mnie” (performed by Kalina Jędrusik and Wiesław Michnikowski). In Kabaret Starszych Panów. Piosenki wybrane. Polskie Nagrania Muza, 1962, LP. Google Scholar

Przybora, Jeremi (lyrics), and Jerzy Wasowski (music). “Nie pożałuje pan” (performed by Kalina Jędrusik). In Kabaret Starszych Panów. Wizyta starszych panów. Polskie Nagrania Muza, 1970, LP. Google Scholar

Przybora, Jeremi (lyrics), and Jerzy Wasowski (music). “Ja dla pana czasu nie mam” (performed by Hanna Banaszak). In Hanna Banaszak. Hanna Banaszak. Frisco Sound, 1991, CD. Google Scholar

Speer, Debbie. “The Dresden Dolls.” Pollstar.com. April 3, 2006. https://www.pollstar.com/article/the-dresden-dolls-50517. Google Scholar

Słownik języka polskiego PWN. Accessed March 25, 2024. https://sjp.pwn.pl. Google Scholar

Susam-Sarajeva, Şebnem. “Translation and Music: Changing Perspectives, Frameworks and Significance.” The Translator 14, no. 2 (2008): 187–200. https://doi.org/10.1080/13556509.2008.10799255. Google Scholar

Tylczyński, Andrzej (lyrics), and Wojciech Piętowski (music). “Czy pani tańczy twista” (performed by Violetta Villas and Tadeusz Woźniakowski). In Violetta Villas & Tadeusz Woźniakowski. Czy pani tańczy twista. Pronit, 1962, EP. Google Scholar


Opublikowane
2024-11-30

Cited By / Share

Mach, A. (2024). Rola elementów intersemiotycznych w tłumaczeniu piosenki – na przykładzie Coin-Operated Boy zespołu The Dresden Dolls. Transfer. Reception Studies, 9(1), 191–209. https://doi.org/10.16926/trs.2024.09.08

Autorzy

Anna Mach 
a.mach2@uw.edu.pl
Uniwersytet Warszawski Polska

Statystyki

Abstract views: 0
PDF downloads: 0


Licencja

Prawa autorskie (c) 2024 Transfer. Reception Studies

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.


Podobne artykuły

1 2 3 > >> 

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.