Rola elementów intersemiotycznych w tłumaczeniu piosenki – na przykładzie Coin-Operated Boy zespołu The Dresden Dolls
Abstrakt
Artykuł prezentuje rolę elementów intersemiotycznych w tłumaczeniu piosenki na przykładzie utworu Coin-Operated Boy zespołu The Dresden Dolls w polskim przekładzie autorki. Jego celem jest rekonstrukcja znaczeń w oparciu o pozawerbalne kody semiotyczne: muzykę, wykonanie, warstwę wizualną i kontekst kulturowy. Multimodalne nośniki znaczenia wydają się szczególnie istotne w muzyce alternatywnej. Dotyczy to nurtu punk cabaret posługującego się specyficzną estetyką neowiktoriańską, cyrkową, burleskową i kabaretową, w której poziom wykonawczy jest równie istotny, jak tekst i muzyka. Warstwa tekstowa omawianego utworu znajduje uzupełnienie w muzyce i oficjalnym wideoklipie. W artykule przedstawiono, w jaki sposób te elementy kierują tłumacza w stronę określonych wyborów językowych.
Słowa kluczowe:
tłumaczenie piosenki, intersemiotyczny, punk cabaret, The Dresden Dolls, Amanda PalmerBibliografia
Bibliografia
Mach, Anna. “Au-tomatyczny pan.” 2022 (unpublished manuscript). Google Scholar
Palmer, Amanda (lyrics, music). “Coin-Operated Boy.” The Dresden Dolls. 8ft. Records, 2003, CD. Google Scholar
Palmer, Amanda (lyrics, music), and Michael Pope (dir.). “Coin-Operated Boy” (performed by The Dresden Dolls; official video). 2004. Accessed March 12, 2024. IMVDb. https://imvdb.com/video/the-dresden-dolls/ Google Scholar
coin-operated-boy. Google Scholar
Apter, Ronnie, and Mark Herman. Translating for Singing: The Theory and Craft of Translating Lyrics. London: Bloomsbury, 2016. Google Scholar
Bakhtin, Mikhail. Rabelais and His World. Translated by Hélène Iswolsky. Bloomington: Indiana University Press, 1984. Google Scholar
Bakhtin, Mikhail. Problems of Dostoevsky’s Poetics. Translated and edited by Caryl Emerson. Minneapolis: University of Minnesota Press, 1999. Google Scholar
Cambridge Dictionary. Accessed March 25, 2024. https://dictionary.cambridge.org/pl/. Google Scholar
Dresden Dolls, The. “Coin-Operated Boy” (live in Sydney 2012). Accessed March 26, 2024. YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=7EYvLNsdChI. Google Scholar
Dresden Dolls, The. “Coin-Operated Boy” (live in Woodstock 2022). Accessed March 26, 2024. YouTube, https://www.youtube.com/watch?v= Google Scholar
h1YRBiqsC4. Google Scholar
Dresden Dolls, The. “Coin-Operated Boy” (live in Berkeley 2024). Accessed March 14, 2024. YouTube, https://www.youtube.com/watch?v= Google Scholar
G7Ovi6Rc-aQ. Google Scholar
Franzon, Johan. “Choices in Song Translation. Singability in Print, Subtitles and Sung Performance.” The Translator, vol. 14 no. 2 (2008): 373–399. https://doi.org/10.1080/13556509.2008.10799263. Google Scholar
Franzon, Johan. “Approximations and appropriations: making space for song translation in translation studies.” In MikaEL. Electronic Journal of the KäTu Symposium on Translation and Interpreting Studies, edited by Ritva Hartama-Heinonen, Laura Ivaska, Marja Kivilehto, and Maarit Koponen, vol. 15 (2022): 25–41. https://www.sktl.fi/liitto/seminaarit/mikael-verkkojulkaisu/vol/mikael-vol15-2022/. Google Scholar
Greenall, Annjo K., Johan Franzon, Sigmund Kvam, and Anastasia Parianou. “Making a case for a descriptive-explanatory approach to song translation research: Concepts, trends and models.” In Song Translation. Lyrics in Contexts, edited by Johan Franzon, Annjo K. Greenall, Sigmund Kvam, and Anastasia Parianou, 13–48. Berlin: Frank & Timme, 2021. Google Scholar
Gliński, Mikołaj. “Pan – Poland Word by Word.” Culture.pl. Last updated March 26, 2024. https://culture.pl/en/article/pan-poland-word-by-word. Google Scholar
Jakobson, Roman. “On Linguistic Aspects of Translation.” In The Translation Studies Reader, edited by Lawrence Venuti, 113–118. London: Routledge, 2000. Google Scholar
Kaindl, Klaus. “The plurisemiotics of pop song translation: words, music, voice and image.” In Song and Significance: Virtues and Vices of Vocal Translation, edited by Dinda L. Gorlée, 235–264. Amsterdam–New York: Rodopi, 2005. https://doi.org/10.1163/9789401201544_009. Google Scholar
Kaźmierczak, Marta. “Przekład meliczny.” In Sensualność w literaturze polskiej. Przedstawienia zmysłów człowieka w języku, piśmiennictwie i sztuce od średniowiecza do współczesności, edited by Włodzimierz Bolecki. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN, 2012/2015. Google Scholar
Kaźmierczak, Marta. “From Intersemiotic Translation to Intersemiotic Aspects of Translation.” Przekładaniec (Special issue 2018): 7–35. https://doi.org/10.4467/16891864ePC.18.009.9831. Google Scholar
Mach, Anna. “What Is Punk Cabaret? An Attempt to Define and Exemplify the Phenomenon.” Zagadnienia rodzajów literackich 4 (2020): 151–166. https://doi.org/10.26485/ZRL/2020/63.4/10. Google Scholar
McKittrick, Ryan. “Ryan McKittrick introduces The Dresden Dolls.” American Repertory Theater ARTicles, vol. 5 i.2bc (December, 2006). https://americanrepertorytheater.org/media/articles-vol-5-i-2bc-living-dolls/. Google Scholar
Młynarski, Wojciech (lyrics), and Roman Orłow (music). “Jesienny pan” (performed by Krystyna Konarska). In Krystyna Konarska. Jesienny Pan. Polskie Nagrania Muza, 1963, single. Google Scholar
Palmer, Amanda. “Coin-Operated Boy” (live in Zurich 2012). Accessed March 26, 2024. YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=6P2nVpIGdDg. Google Scholar
Palmer, Amanda. “The State of All Things: End of Year Edition 2023” [blog entry]. December 31, 2023. Patreon. https://www.patreon.com/posts/ Google Scholar
state-of-all-end-94946056. Google Scholar
Przybora, Jeremi (lyrics), and Jerzy Wasowski (music). “Już kąpiesz się nie dla mnie” (performed by Kalina Jędrusik and Wiesław Michnikowski). In Kabaret Starszych Panów. Piosenki wybrane. Polskie Nagrania Muza, 1962, LP. Google Scholar
Przybora, Jeremi (lyrics), and Jerzy Wasowski (music). “Nie pożałuje pan” (performed by Kalina Jędrusik). In Kabaret Starszych Panów. Wizyta starszych panów. Polskie Nagrania Muza, 1970, LP. Google Scholar
Przybora, Jeremi (lyrics), and Jerzy Wasowski (music). “Ja dla pana czasu nie mam” (performed by Hanna Banaszak). In Hanna Banaszak. Hanna Banaszak. Frisco Sound, 1991, CD. Google Scholar
Speer, Debbie. “The Dresden Dolls.” Pollstar.com. April 3, 2006. https://www.pollstar.com/article/the-dresden-dolls-50517. Google Scholar
Słownik języka polskiego PWN. Accessed March 25, 2024. https://sjp.pwn.pl. Google Scholar
Susam-Sarajeva, Şebnem. “Translation and Music: Changing Perspectives, Frameworks and Significance.” The Translator 14, no. 2 (2008): 187–200. https://doi.org/10.1080/13556509.2008.10799255. Google Scholar
Tylczyński, Andrzej (lyrics), and Wojciech Piętowski (music). “Czy pani tańczy twista” (performed by Violetta Villas and Tadeusz Woźniakowski). In Violetta Villas & Tadeusz Woźniakowski. Czy pani tańczy twista. Pronit, 1962, EP. Google Scholar
Statystyki
Abstract views: 0PDF downloads: 0
Licencja
Prawa autorskie (c) 2024 Transfer. Reception Studies

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Podobne artykuły
- annabednarczyk, Recepcja, czyli co? Przekład adaptacyjny w kontekście polityki (między cytatem a plagiatem) , Transfer. Reception Studies: Tom 9 (2024): The Literature (of the) “now.” Interventions, Trends and Revisions
- Katarzyna LUKAS, Przekraczanie granic w przekładzie intersemiotycznym: powieść graficzna Dietera Jüdta Heimsuchung und andere Erzählungen von Bruno Schulz , Transfer. Reception Studies: Tom 3 (2018)
- Markus EBERHARTER, Batowski jako krytyk polskiego przekładu wiersza Friedricha Schillera Die Ideale , Transfer. Reception Studies: Tom 2 (2017)
- Aleksandra JACKIEWICZ, W poszukiwaniu potwierdzenia własnego głosu poetyckiego poprzez tłumaczenie: współczesna poezja polska w przekładzie na język hiszpański , Transfer. Reception Studies: Tom 3 (2018)
- Marta KAŹMIERCZAK, Paradygmat intertekstualny i jego translatologiczne pożytki – perspektywa wschodnioeuropejska , Transfer. Reception Studies: Tom 2 (2017)
- Edyta Manasterska-Wiącek, Czy rosyjska luna to polski księżyc? Sensy i nonsensy w przekładzie i recepcji rodzaju gramatycznego , Transfer. Reception Studies: Tom 9 (2024): The Literature (of the) “now.” Interventions, Trends and Revisions
- Joanna FRUŻYŃSKA, Międzykulturowy intersemiotyczny transfer komizmu powieść Ericha Kastnera «35 maja albo Jak Konrad pojechał konno do mórz południowych» w opracowaniu graficznym Bohdana Butenki. , Transfer. Reception Studies: Tom 3 (2018)
- Katarzyna Janus, Wiersze Benedykta Schwalbego (ok. 1460–1521) o zwiastowaniu Annie i Joachimowi, Niepokalanym Poczęciu oraz narodzeniu Maryi. Przekład i eksplikacja , Transfer. Reception Studies: Tom 9 (2024): The Literature (of the) “now.” Interventions, Trends and Revisions
- Andrew C. Rouse, László Réthy, Permissive Piggery (Disznólkodni szabad) Árpáda Lőwy’ego w przekładzie Andrew C. Rouse’a , Transfer. Reception Studies: Tom 9 (2024): The Literature (of the) “now.” Interventions, Trends and Revisions
- Karolina MATUSZEWSKA, „Wyjść z cienia, wydostać się z szafy i piwnicy" - międzynarodowy program literacko- -tłumaczeniowy TransStar Europa i jego wpływ na recepcję literatury niemieckojęzycznej XX i XXI wieku w Polsce , Transfer. Reception Studies: Tom 1 (2016): CYRKULACJA LITERATURY NIEMIECKOJĘZYCZNEJ I POLSKIEJ W XXI WIEKU
Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.