Czy rosyjska luna to polski księżyc? Sensy i nonsensy w przekładzie i recepcji rodzaju gramatycznego
Edyta Manasterska-Wiącek
edyta.manasterska-wiacek@mail.umcs.plUniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (Polska)
Abstrakt
Celem niniejszego artykułu jest zbadanie, jakie znaczenie ma rodzaj gramatyczny w przekazywaniu znaczeń oraz jakich trudności ta kategoria gramatyczna może przysporzyć tłumaczom. Na potrzeby badania została stworzona w języku rosyjskim bajka, której osią jest rodzaj gramatyczny wpływający na sens tekstu. Co ciekawe, wszystkim istotnym w bajce rzeczownikom danego rodzaju w oryginale odpowiadają ekwiwalenty innego rodzaju w przekładzie. Zamiana rodzaju modyfikuje przekaz płynący z bajki, niekonsekwencja w jego użyciu burzy wymowę opowiadania. Celem sprawdzenia, jakie konsekwencje dla recepcji czytelniczej mają podjęte przez tłumaczy decyzje, ocenie odbiorców poddano trzy tłumaczenia wykonane przez studentów rusycystyki. W wyniku tego eksperymentu stwierdzono, że rodzaj gramatyczny decyduje o fizycznych i psychicznych cechach postaci i ich zachowaniach, kreuje świat przedstawiony, wpływa na recepcję tekstu oraz jest kategorią, której nie można używać bezrefleksyjnie.
Słowa kluczowe:
rodzaj gramatyczny w przekładzie, znaczenie kategorii rodzaju w przekładzie, przekład dla dzieci, gender w przekładzieBibliografia
Bibliografia
Dąbrowska, Anna, Urszula Dobosz, and Małgorzata Pasieka. Co warto wiedzieć. Poradnik metodyczny dla nauczycieli języka polskiego jako obcego na Wschodzie. Ośrodek Rozwoju Edukacji, Warszawa 2010. Google Scholar
Jurkowski, Marian. “Rodzaj gramatyczny rzeczowników obcego pochodzenia w języku polskim i ukraińskim.” Prace Filologiczne, vol. XLII (1997): 81–90. Google Scholar
Kępińska, Alina. Kształtowanie się polskiej kategorii męsko- i niemęskoosobowości. Uniwersytet Warszawski, Warszawa 2006. Google Scholar
Komorowska, Hanna. Metodyka nauczania języków obcych. Wydawnictwo Fraszka Edukacyjna, Warszawa 2005. Google Scholar
Krawczuk, Ałła. “Gramatyczna kategoria rodzaju w języku polskim i ukraińskim: paralele i kontrasty a glottodydaktyka.” Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego, vol. LVIII (2012): 151–167. Google Scholar
Kwiatkowska, Tatiana. “Gramatyczna kategoria rodzaju dla zapożyczeń w języku polskim: paralele i różnice.” Acta Polono-Ruthenica 19 (2014): 217–229. Google Scholar
Lipiarz, Adrianna. “Różnice w przyjaźni między kobietami a mężczyznami.” EUPHIRE, January 10, 2022. https://euphire.pl/artykul/kobieca-i-meska-przyjazn-czym-sie-roznia/ . Google Scholar
Lubocha-Kruglik, Jolanta. “Co nam przeszkadza w tłumaczeniu, czyli jeszcze o barierach w przekładzie.” In Przestrzenie przekładu, edited by Jolanta Lubocha-Kruglik, and Oksana Małysa, 13–29. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2016. Google Scholar
Pałuszyńska, Edyta. “Kategoria rodzaju gramatycznego w systemie językowym, dyskursie i glottodydaktyce.” Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców, eds. Grażyna Zarzycka, Beata Grochala, and Iwona Dembowska-Wosik, vol. 26 (2019): 413–423. http://dx.doi.org/10.18778/0860-6587.26.28 Google Scholar
Seretny, Anna. Stefańczyk, Wiesław T. “Współczesne ujęcia kategorii rodzaju gramatycznego w polszczyźnie a praktyka (glotto)dydaktyczna – wprowadzenie.” Postscriptum Polonistyczne 1 (19) (2017): 72–85. Google Scholar
Stefańczyk, Wiesław T. Kategoria rodzaju i przypadka polskiego rzeczownika. Próba synchronicznej analizy morfologicznej. Wydawnictwo UJ, Kraków 2007. Google Scholar
Stefańczyk, Wiesław T. “Rodzaj gramatyczny w polszczyźnie i w językach wschodniosłowiańskich. Rozważania na marginesie biernika.” Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców 28 (2021): 105–116. Google Scholar
Zaron, Zofia. Aspekty funkcjonalne polskiej kategorii rodzaju. Charakterystyka fleksyjna. Wydawnictwo “Aušra”, Warszawa-Puńsk 2004. Google Scholar
Autorzy
Edyta Manasterska-Wiącekedyta.manasterska-wiacek@mail.umcs.pl
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Polska
Statystyki
Abstract views: 0PDF downloads: 0
Licencja
Prawa autorskie (c) 2024 Transfer. Reception Studies

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Podobne artykuły
- annabednarczyk, Recepcja, czyli co? Przekład adaptacyjny w kontekście polityki (między cytatem a plagiatem) , Transfer. Reception Studies: Tom 9 (2024): The Literature (of the) “now.” Interventions, Trends and Revisions
- Aleksandra POPIŃSKA-PINDYCH, Wysiedlenia i separacja rodzin Aborygenów w świetle wspomnień „skradzionego pokolenia” , Transfer. Reception Studies: Tom 4 (2019): PISARKI I PISARZE POLSKIEGO POCHODZENIA W NIEMCZECH I W AUSTRII. (POST)MIGRACJA TOŻSAMOŚĆ – TRANSKULTURA
- Karolina MATUSZEWSKA, „Wyjść z cienia, wydostać się z szafy i piwnicy" - międzynarodowy program literacko- -tłumaczeniowy TransStar Europa i jego wpływ na recepcję literatury niemieckojęzycznej XX i XXI wieku w Polsce , Transfer. Reception Studies: Tom 1 (2016): CYRKULACJA LITERATURY NIEMIECKOJĘZYCZNEJ I POLSKIEJ W XXI WIEKU
- Joanna ŁAWNIKOWSKA-KOPER, Barbary Frischmuth (nie)obecność w Polsce. Twórczość pisarki i jej odczytywanie na niemieckojęzycznym i polskim rynku książki , Transfer. Reception Studies: Tom 2 (2017)
- Grzegorz KOWAL, Niemiecka recepcja Janusza Korczaka , Transfer. Reception Studies: Tom 1 (2016): CYRKULACJA LITERATURY NIEMIECKOJĘZYCZNEJ I POLSKIEJ W XXI WIEKU
- Katarzyna LUKAS, Przekraczanie granic w przekładzie intersemiotycznym: powieść graficzna Dietera Jüdta Heimsuchung und andere Erzählungen von Bruno Schulz , Transfer. Reception Studies: Tom 3 (2018)
- Elżbieta HURNIK, Listy Franza Kafki do Mileny Jesenskiej i Felicji Bauer. Obszary intymności , Transfer. Reception Studies: Tom 3 (2018)
- Hans-Christian Trepte, Powroty do przeszłości. Po śladach rodzinnych w niemieckojęzycznej literaturze (nie tylko) polskiego pochodzenia , Transfer. Reception Studies: Tom 4 (2019): PISARKI I PISARZE POLSKIEGO POCHODZENIA W NIEMCZECH I W AUSTRII. (POST)MIGRACJA TOŻSAMOŚĆ – TRANSKULTURA
- Slobodan ŠNAJDER, Zdradzieckie serce , Transfer. Reception Studies: Tom 6 (2021): AFEKTY 2 – WSPÓŁCZESNA KULTURA EMOCJI. TRANSFER. PRZEKŁAD. RECEPCJA
- Dana Radler, Życie „naznaczone” humorem: bohaterowie dzieł Johna McGaherna , Transfer. Reception Studies: Tom 5 (2020): AFEKTYWNA KULTURA. TRANSFER – PRZEKŁAD – RECEPCJA (LITERATURA NIEMIECKOJĘZYCZNA, ANGLOJĘZYCZNA I POLSKA)
Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.