Recepcja twórczości Jenny Erpenbeck w Polsce i w krajach niemieckojęzycznych
Jolanta PACYNIAK
jolanta.pacyniak@poczta.umcs.lublin.plUniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej (Lublin) (Polska)
Abstrakt
W artykule Recepcja twórczości Jenny Erpenbeck w Polsce i krajach niemiecko-języcznych przedstawiona została twórczość niemieckiej pisarki Jenny Erpenbeck z perspektywy literaturoznawczej i krytyki literackiej. Omówione zostały następujące aspekty utworów Erpenbeck: rozrachunek z przeszłością nazistowską (obecny zarówno w niemieckiej, jak i polskiej recepcji), rozliczenie z dyktaturą reżimu komunistycznego w NRD oraz problematyka współczesna (podejmowane głównie w recepcji niemieckiej). W artykule przedstawiono rozbieżności i podobieństwa w polskich i niemieckich przyczynkach literaturoznawczych i krytycznoliterackich poświęconych powieści Klucz do ogrodu (Heimsuchung). Uwzględnione zostały również analogie w przedstawianiu elementów świata powieściowego (rzeczy i ich funkcja w literaturze) u Erpenbeck i w utworach polskich pisarek Olgi Tokarczuk i Joanny Bator.
Słowa kluczowe:
Jenny Erpenbeck, Klucz do ogrodu, przedmioty w literaturze, Olga Tokarczuk, Joanna Bator, rozrachunek z przeszłością, recepcjaBibliografia
Bibliografia
Apel F., Wir wurden, werden, sind sichtbar, źródło: http://www.faz.net/aktuell/feuilleton/buecher/rezensionen/belletristik/gehen-ging-gegangen-von-jenny-erpenbeck-13770081.html [stan z 22.01.2016]. Google Scholar
Böttiger H., Und immer wieder der Tod. Jenny Erpenbecks Roman „Aller Tage Abend” wirbelt den Schmerz eines Jahrhunderts durcheinander, źródło: http://www.zeit.de/2012/44/Jenny-Erpenbeck-Aller-Tage-Abend [stan z 22.01.2016]. Google Scholar
Buchzik D., Roman von Jenny Erpenbeck: Trifft ein Berliner Professor auf Flüchtlinge, źródło: http://www.spiegel.de/kultur/literatur/gehen-ging-gegangen-von-jenny-erpenbeck-rezension-a-1050518.html [stan z 22.01. 2016]. Google Scholar
Czechowicz J., Był sobie dom…, portal internetowy „G-punkt.pl”, 5.06.2010, cyt. za http://www.kroki.pl/erpenbeck-pol-rec5.html [stan z 22.01. 2016]. Google Scholar
Dennehy T., Weise Einfältigkeit vom unteren Ende der Hierarchieleiter. Jenny Erpenbeck nüchterne und anstrengende „Geschichte vom alten Kind”, źródło: http://www.literaturkritik.de/public/rezension.php?rez_id=835&ausgabe=200002 [stan z 22.01.2016]. Google Scholar
Döbler K., Großmutters klein Häuschen, źródło: http://www.zeit.de/2008/23/L-Erpenbeck-NL [stan z 22.01.2016]. Google Scholar
Draeger K., Versuch über einen Verlust – Schwierigkeiten mit der Identität, [w:] Zwischen Inszenierung und Botschaft. Zur Literatur deutschsprachiger Autorinnen ab Ende des 20. Jahrhunderts, red. I. Nagelschmidt, L. Müller-Dannhausen, S. Feldbacher, Frank & Timme, Berlin 2006, s. 139–152. Google Scholar
Erpenbeck J., Über das Erzählen und das Verschweigen. Bamberger Poetik- -Vorlesung, [w:] Wahrheit und Täuschung. Beiträge zum Werk Jenny Erpenbecks, red. F. Marx, J. Schöll, Wallstein Verlag, Göttingen 2014, s. 7–35. Google Scholar
Galiczek M., Klucz do ogrodu, portal „Granice.pl”, sierpień 2010, źródło: http://www.kroki.pl/erpenbeck-pol-rec3.html [stan z 22.01.2016]. Google Scholar
Gansel C., „Als Kind liebt man, was man kennt” – Kindheit erinnern und erzählen bei Jenny Erpenbeck, [w:] Wahrheit und Täuschung. Beiträge zum Werk Jenny Erpenbeck, red. F. Marx, J. Schöll, Wallstein Verlag, Göttingen 2014, s. 79–95. Google Scholar
Golec I., Holocaust und Exil der deutschen Juden in Ursula Krechels Shanghai fern von wo und Jenny Erpenbecks Heimsuchung, [w:] Blickpunkte der Germanistik. Literatur- und Kulturwissenschaft, Linguistik und Fremdsprachendidaktik, red. L. Krzysiak, Peter Lang, Frankfurt am Main 2013, s. 13–25. Google Scholar
Iser W., Die Appellstruktur der Texte, [w:] Rezeptionsästhetik, red. R. Warning, W. Fink Verlag, München 1975, s. 228–252. Google Scholar
Iwasiów S., W oczekiwaniu na przeprowadzkę, portal „Artpapier.com”, 15–16. 08.2010, źródło: cyt. za http://www.kroki.pl/erpenbeck-pol-rec2.html [stan z 22.01.2016]. Google Scholar
Jauss H.R., Historia literatury jako prowokacja dla nauki o literaturze, [w:] idem, Historia literatury jako prowokacja, przeł. M. Łukasiewicz, Instytut Badań Literackich Wydawnictwo, Warszawa 1999, s. 126–180. Google Scholar
Ludorowska H., Deutsche Geschichte in den Augen der Enkelkinder (Jenny Erpenbeck: Heimsuchung), [w:] Geschichte und Gedächtnis in der Literatur vom 18. bis 21. Jahrhundert, red. J. Golec, I. von der Lühe, Peter Lang, Frankfurt am Main 2011, s. 253–262. Google Scholar
Lühmann H., Ein Roman als Crashkurs in Flüchtlingskunde, źródło: http://www.welt.de/kultur/literarischewelt/article145830887/Ein-Roman-als-Crashkurs-in-Fluechtlingskunde.html [stan z 22.01.2016]. Google Scholar
Marx F., Geschlossene Gesellschaften, offene Texte. Jenny Erpenbecks Geschichte vom alten Kind und Wörterbuch, [w:] Wahrheit und Täuschung. Beiträge zum Werk Jenny Erpenbeck, F. Marx, J. Schöll, Wallstein Verlag, Göttin-gen 2014, s. 97–109. Google Scholar
Mein G., Ariadnes Faden. Erzählen und Erinnerung im Werk Jenny Erpen- becks, [w:] Wahrheit und Täuschung. Beiträge zum Werk Jenny Erpen- beck, red. F. Marx, J. Schöll, Wallstein Verlag, Göttingen 2014, s. 69–78. Google Scholar
Platthaus A., Das fünffache Leben der Frau Hoffmann, źródło: http://www.faz.net/aktuell/feuilleton/buecher/rezensionen/belletristik/jenny-erpenbeck-aller-tage-abend-das-fuenffache-leben-der-frau-hoffmann-11858991.html [stan z 22.01.2016]. Google Scholar
Probst, I., Auf märkischem Sand gebaut. Jenny Erpenbecks Heimsuchung zwischen verorteter und verkörperter Erinnerung, [w:] Geschlechtergedächtnisse. Gender-Konstellationen und Erinnerungsmuster in Literatur und Film der Gegenwart, red. I. Nagelschmidt, I. Probst, T. Erdbrügger, Frank & Timme, Berlin 2010, s. 67–88. Google Scholar
Saryusz-Wolska M., Traba R., współpraca J. Kalicka, Modi memoranda. Leksykon kultury pamięci, Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2014. Google Scholar
Schöll J., Wörter und Dinge. Jenny Erpenbecks Text- und Objektästhetik, [w:] Wahrheit und Täuschung. Beiträge zum Werk Jenny Erpenbeck, red. F. Marx, J. Schöll, Wallstein Verlag, Göttingen 2014, s. 37–54. Google Scholar
Słojewska I., Klucz do ogrodu – Jenny Erpenbeck, portal „Przystań-Literacka.pl”, 12.08.2010, źródło: cyt. za http://www.kroki.pl/erpenbeck-pol-rec4.html [stan z 22.01.2016]. Google Scholar
Wapińska M., Nieznośna pamięć prehistorii, „Dziennik”, dodatek „Kultura”, 21.05.2010. Google Scholar
Zduniak-Wiktorowicz M., Znowu dom, dom mimo wszystko, „Białostockie Studia Literaturoznawcze” 2011, nr 2, s. 199–218. Google Scholar
Autorzy
Jolanta PACYNIAKjolanta.pacyniak@poczta.umcs.lublin.pl
Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej (Lublin) Polska
Statystyki
Abstract views: 63PDF downloads: 25
Inne teksty tego samego autora
- Jolanta Pacyniak, Narracyjne struktury zagrożenia w powieści "1000 Serpentinen Angst" Olivii Wenzel , Transfer. Reception Studies: Tom 8 (2023): Lęk i strach we współczesnej literaturze niemieckojęzycznej, polskiej i irlandzkiej
Podobne artykuły
- Aneta JURZYSTA, Milczenie werblisty, czyli Günter Grass w ocenie prasy niemieckiej i polskiej po śmierci , Transfer. Reception Studies: Tom 1 (2016): CYRKULACJA LITERATURY NIEMIECKOJĘZYCZNEJ I POLSKIEJ W XXI WIEKU
- Joanna ŁAWNIKOWSKA-KOPER, Recepcja twórczości Ericha Hackla w krajach niemieckojęzycznych i w Polsce , Transfer. Reception Studies: Tom 1 (2016): CYRKULACJA LITERATURY NIEMIECKOJĘZYCZNEJ I POLSKIEJ W XXI WIEKU
- Joanna ŁAWNIKOWSKA-KOPER, Granice (nie)przyzwoitości. Dysforia. Przypadki mieszczan polskich Marcina Kołodziejczyka w kontekście polskiej recepcji Gabriele Wohmann , Transfer. Reception Studies: Tom 3 (2018)
- Katarzyna PIOTROWSKA, Odczytywanie powieści Południca Julii Franck i Słownik Jenny Erpenbeck z perspektywy polskiej , Transfer. Reception Studies: Tom 1 (2016): CYRKULACJA LITERATURY NIEMIECKOJĘZYCZNEJ I POLSKIEJ W XXI WIEKU
- Weiting Zhao, „Współodczuwanie”. Drogi recepcji twórczości Czesława Miłosza w Chinach , Transfer. Reception Studies: Tom 5 (2020): AFEKTYWNA KULTURA. TRANSFER – PRZEKŁAD – RECEPCJA (LITERATURA NIEMIECKOJĘZYCZNA, ANGLOJĘZYCZNA I POLSKA)
- Małgorzata GERBER, Jak Helweci odkryli Wałbrzych. O recepcji Joanny Bator w Szwajcarii , Transfer. Reception Studies: Tom 2 (2017)
- annabednarczyk, Recepcja, czyli co? Przekład adaptacyjny w kontekście polityki (między cytatem a plagiatem) , Transfer. Reception Studies: Tom 9 (2024): The Literature (of the) “now.” Interventions, Trends and Revisions
- Grzegorz KOWAL, Niemiecka recepcja Janusza Korczaka , Transfer. Reception Studies: Tom 1 (2016): CYRKULACJA LITERATURY NIEMIECKOJĘZYCZNEJ I POLSKIEJ W XXI WIEKU
- Gabriela JELITTO-PIECHULIK, Recepcja twórczości Ricardy Huch w Polsce , Transfer. Reception Studies: Tom 1 (2016): CYRKULACJA LITERATURY NIEMIECKOJĘZYCZNEJ I POLSKIEJ W XXI WIEKU
- Aleksandra Budrewicz, Marie Corelli w Polsce. W setną rocznicę jej śmierci , Transfer. Reception Studies: Tom 9 (2024): The Literature (of the) “now.” Interventions, Trends and Revisions
Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.